Kom je ook naar onze camelliadagen? Klik boven op Agenda voor meer info!

Camellia weer voor het voetlicht

Als er één plant is die het verdient om weer eens voor het voetlicht te komen, is het wel de Camellia! Jarenlang zijn Camellia's ten onrechte als kamerplant gepresenteerd. Als ze ergens niet goed gedijen, is het wel in huis. Net als Rhododendron houden ze van betrekkelijk koele en vochtige omstandigheden. Dat Camellia's de reputatie hebben om lastig te zijn heeft een aantal oorzaken:

1 kleine planten zijn nog niet goed winterhard, dus vriezen nogal eens kapot als ze niet beschermd worden
2 de standplaats luistert nogal nauw: goed beschut tegen de wind is essentieel;
3 de goed winterharde Camelia variëteiten zijn in Nederland slecht vertegenwoordigd en vaak nog onnodig duur ook

Ook van de verscheidenheid aan bloemvormen en kleuren is in ons land niet veel terug te vinden. Hoog tijd voor verandering dus! Want waarom zouden we ons de bloemenweelde die Camellia's bieden toch ontzeggen? Ook in de volle grond is dit mogelijk. In zachte winters begint de bloei al in november! De hoofdbloei ligt ruim een tot twee maanden eerder dan bij rhododendrons. Daardoor wordt onze "bloemenhonger", die vooral vroeg in het voorjaar zo groot is, prima gestild. Na een gemiddelde winter is de bloei van veel soorten goed, maar na een extreme winter is er vaak schade aan bloemknoppen en soms ook aan de takken. Dat kenden we natuurlijk al van een aantal rhodo's, dus dat hoeft niemand er van te weerhouden om met Camellia's aan de slag te gaan. Ook op de Britse eilanden, waar deze prachtige planten veel vaker in tuinen staan dan in ons land, ontstaat er wel eens vorstschade aan Camellia's. Voor zover mij bekend zijn er hier geen oude Cameliatuinen zoals b.v. in Engeland. Er moet dus nog veel uitgeprobeerd worden, want natuurlijk verschilt ons klimaat wel van dat van Engeland. ik ben daar nu een jaar of twaalf mee bezig, wat natuurlijk nog vrij kort is. Toch heb ik al met vallen en opstaan de nodige lessen geleerd. Bijvoorbeeld dat het ingraven van Camellia's met pot en al (zelfs met goede drainage!) vaak verkeerd afloopt. En dat gegevens over hardheid uit boeken nogal eens niet overeenstemmen met mijn eigen ervaringen. In sommige Engelstalige boeken wordt met "hardy" bedoeld "bestand tegen zon en wind" , wat iets heel anders is dan winterhard. "Hardy varieties" zijn dus niet steeds winterhard!

Opvallend is de vaak onjuiste naamgeving, vooral in de reguliere plantenhandel. Ook zijn er talloze identieke variëteiten in omloop onder verschillende namen. Dit kenden we natuurlijk ook al van de rhodo's, waar jaarlijks meer van hetzelfde wordt gekweekt onder nieuwe namen: oude wijn in nieuwe zakken dus. Het zou goed zijn als er een overzichtscollectie ergens zou worden aangeplant, maar van de verarmde botanische tuinen in ons overigens steenrijke land hoeven we zoiets niet te verwachten.

verzorging van de camellia

Camellia's stellen dezelfde eisen aan de bodem als rhodo's: zuur (pH 5 tot 6), humusrijk en goed drainerend. In het voorjaar na de bloei een lichte bemesting met organische mest is prima. Zorg voor een strooilaag op de grond van denneschors o.i.d. In de zomer is het belangrijk dat de bodem nooit te droog wordt, want dan vallen de knoppen voortijdig af.

Sterke Camelia's

Een overzicht van sterke Camellia's is heel handig, en uit eigen ervaring kan ik zeggen dat de volgende soorten de 11-stedentocht-winter van 1996/1997 redelijk tot goed hebben doorstaan:

Miyako Dori (was ongeveer 175 cm hoog) met magnolia-achtige witte bloemen - zonder extra bescherming;
Lavinia Maggi (ook ongeveer zo hoog) met gevulde witte bloemen met roze streepjes - zonder extra bescherming
Spring Festival was toen ongeveer 100 cm hoog maar is inmiddels ruim 3 meter, met kleine gevulde roze bloemetjes, was ingepakt in vliesdoek. Deze plant staat namelijk niet beschut. Een zeer aanbevelenswaardige vari�teit!
(deze soort wordt in het boekje �Camellia�s�, uitgegeven bij Groene Bibliotheek, vermeld als een soort die slechts lichte vorst zou kunnen verdragen ...) Jupiter (was ongeveer 60 cm hoog) met enkele, koraalrode bloemen - zonder extra bescherming
Silvia - idem
De drie laatstgenoemde soorten staan onder oude eikenbomen, de eerste staat tegen de muur van een schuur.
(Een 15 cm dikke laag van gehakselde takken aan de voet van de Camellia�s is bij mij de standaard winterbescherming)
Enkele soorten die zich in ons land al bewezen hebben zijn bv: Adolphe Audusson, Alba Simplex, Blood of China, Elegans, Eximia, Guilio Nuccio, Hatsu Warai, Hino Maru, Hiodoshi, Inspiration, Jury�s Yellow, Masayoshi, Oki No Nami, R.L. Wheeler en de botanische soorten C. oleifera, C. cuspidata, C. sasanqua, C. saluenensis en C. japonica. Blootgesteld aan schrale wind en winterzon is echter geen enkele soort winterhard!

Nieuwe soorten Camellia's

Uit de VS, waar soms extreme koudegolven tot diep in het zuiden doordringen, komen nieuwe kruisingen die misschien een verbetering van het assortiment zullen gaan betekenen. Een botanische soort, genaamd Camellia oleifera 'Lu Shan' zou bestand zijn tegen -24° C Van deze soort heb ik zaailingen. Het is een herfstbloeier met enkele, geurende, crêmewitte bloemen. Tevens interessant zijn kruisingen van deze plant met Camellia sasanqua, zoals de extreem sterke 'Survivor'. De allermooiste struiken worden nu in de tuin geobserveerd, en ze staan vanaf oktober al prachtig te bloeien. Eveneens worden de Ackerman hybriden uitgeprobeerd. Winter's Interlude (bodembedekkend) en Winter Joy (haagplant) lijken goede aanwinsten te zijn, die beiden ruim 20 graden vorst kunnen hebben. Ook Snow Flurry is een aardige aanwinst, die al in september kan bloeien.

Andere nieuwe cameliasoorten:

Camellia sinensis 'Korea', een hele harde theesoort , breed struikvormige, snelle groeier. Camellia chekiangoleosa, een soort die aan C. japonica verwant is maar een bijzondere oranjerode bloemkleur schijnt te hebben. Een krachtig opgaande groeier. Camellia edithae, met behaarde bladeren en formele roze bloemen Er wordt vaak gevraagd naar gele Camellias. Brushfield's Yellow heeft een crêmegele kleur, maar in de volle grond worden de bloemen snel bruin. Dahlonega vind ik een betere keus. Goed geel bloeiende soorten zoals Camellia chrysantha zijn er niet in winterharde uitvoering.

Camellia voorraad begin november 2009 (resp aantal, naam,hoogte,potmaat,prijs):

20 Adelina Patti    60-80 c3            22,50 
10 Adeyaki    60-80 c5            27,50
1 Adolphe Audusson  100 c15            35,00
8 Alba Simplex   60-80 c7            25,00
1 Apollo    50 c7            27,50
5 Ave Maria   30 c2            17,50
1 Ave Maria   60 c7            27,50
4 Berenice Boddy   70-100 c7           30,00
1 Berenice Boddy   80 c10           35,00
1 Berenice Boddy   175 c90           155,00
2 Black Tie   50-60 c1.5            15,00
6 Black Tie   60-70 c3            17,50
10 Black Tie   50-70 c4            18,50
5 Black Lace   100-120 c12            45,00
15 Bob's Tinsie   40-70 c3            20,00
2 Bob's Tinsie   40 c1.5            15,00
5 Bokuhan (geënt op Hiryu) 50-60 c4            35,00
2 Bonomiana Nova   70 c12            30,00
4 Brushfield's Yellow  60 c5            25,00
1 Brushfield's Yellow  60 c7            30,00
2 Charles Colbert   60-80 c5            27,50
3 Charlotte de Rothschild  50-60 c2            15,00
10 C. chekiangoleosa  30-40 p9             7,50
12 C. chekiangoleosa  40-50 c2            10,00
3 Cornish Spring   30-40 c1.5            12,50
5 Cornish Spring   30-40 c2            17,50
1 Cornish Spring   60 c12            45,00
3 Crimson Candles   80-100 c4            22,50
12 C. cuspidata   20-30 p9             5,00
30 C. cuspidata   30-40 p11            10,00
4 Dahlonega   40 c2            25,00
1 Dahlonega   50 c7            35,00
6 Dazzler (aanbieding)  100-120 c7            10,00
1 Dazzler    175 c12            60,00
2 Desire    40 c2            15,00
2 Desire    50 c3            20,00
5 Desire    50 c4            30,00
12 Donation   30 p11            12,50
5 Donation   30 c2            12,50
2 Francie L. (reticulata)  60 c5            35,00
5 Freedom Bell   30-40 c2            17,50
7 Freedom Bell   80-100 c7            35,00
1 Gael's Dream (reticulata) 60 c4            35,00
1 General Colletii  80 c7            30,00
4 Hagoromo   60-80 c7            35,00
1 Hakugan (bontbladig)  100  c7            25,00
4 Haro-no-Utena   50 c2            17,50
82 C. hiemalis   30-50 c2             7,50
2 C. hiemalis   100 c10            45,00
1 High Fragrance   130 c7            35,00
1 Italia    120 c25            60,00
1 C. japonica (enkel, rood) 100 c15            60,00
1 C. japonica Variegata (,,) 100 c7            35,00
3 Jupiter    30-40 c1.5            10,00
1 Jupiter    80 c3            25,00
1 Jupiter    100 c5            35,00
1 Kimberly   100 c12            45,00
3 Kimberly   40-60 c4            25,00
8 Lady van Sittard  40-60 c2            15,00
3 Lady van Sittard Red  40-60 c2            15,00
2 Lily Pons   60-80 c10            35,00
1 L.T. Dees   120 c7            40,00
1 Lavinia Maggi   100 c7            35,00
19 Leonard Messel   40-60 c1.5            15,00
3 Maiden Blush   100-120 c15            55,00
16 Margaret Davis   80-100 c3            22,50
2 Mark Alan   80 c7            25,00
1 Mark Alan   140 c12            45,00
1 Mary Phoebe Taylor  140 c5            45,00
1 Mathotiana   80 c7            35,00
25 Nagasaki   80-100 c2            17,50
2 Nuccio's Gem   60 c5            25,00
1 Nuccio's Gem   80 c10            35,00
2 Nuccio's Carrousel  40-50 c2            17,50
15 Nuccio's Jewel   60-80 c2            22,50
1 Plantation Pink   100 c12            45,00
4 Robert Lasson   50-60 c4            30,00
6 Roger Hall   80-100 c3            20,00
20 C. saluenensis 'Apple Blossom' 30-40 c2            10,00
2 San Dimas   60-80 c4            25,00
2 C. sasanqua   100-120             25,00
1 Setsugekka                25,00
7 C. sinensis   40-50 p13            10,00
20 Spring Festival   20-30 p13            22,50
2 Spring Festival   80 c4            22,50
3 Spring Festival   60-80 c7            27,50
5 Spring Festival   120-140 c12            45,00
8 Survivor 60-70 c2             25,00
1 Water Lily   150 c10            45,00
13 Winter's Joy   60-80 c3            18,50
4 Winters Toughie   150 C15            65,00