Palmen als kuipplant·

Water en voeding

• Het teveel aan water moet makkelijk kunnen wegzakken
  een vuistregel is: hoe warmer het weer is, hoe meer water en voeding de palm nodig heeft. In de winter bij koude geen of heel weinig water geven en geen voeding 
• Zo veel mogelijk beschermen tegen harde wind
• Overwintering: koel en licht en veel luchten, dus niet in een bedompte ruimte
• nooit tijdens vorst in de zon en de wind laten staan!!
• De wortels nooit laten bevriezen
• Jaarlijks verpotten naar een ruimere pot voor een gezonde wortelgroei

Kuipplanten zijn altijd kwetsbaarder dan planten in de volle grond en hebben meer zorg nodig
 
In de tuin:

• De beste palm om mee te beginnen is Trachycarpus fortunei
• Altijd een beschutte plek zoeken, alleen Trachycarpus wagnerianus verdraagt flinke wind
• In de winter vanaf –5 °C beschermen met rietmatten, het blad dan bij elkaar binden. Bij strenge vorst tijdelijk extra dik inpakken.
• Alle (Zuid)Amerikaanse palmen willen droog overwinteren (Butia, Brahea, Jubaea, Sabal) evenals Chamaerops

Maak een ruim plantgat, verbeter de grond met potgrond en meng bij zware grond steensplit, lavagrit o.i.d. door de ondergrond voor betere drainage. Op kleffe kleigronden 1/3 brekerzand en 1/3 potgrond er door mengen, anders in zulke grond geen palm planten!

• Op gronden die ’s winters te nat zijn de palmen op een “terp” planten ivm drainage
• De meeste palmen willen veel zon, alleen Chamaedorea wil lichte schaduw
• Bij heet weer: extra water en maandelijks koemest of 2wekelijks kunstmest geven
   
  Algemeen onderhoud:
  
• Het oude, lelijke blad dicht bij de stam afsnoeien
• De speer (het jonge, nog niet uitgevouwen blad in het palmhart) beschermen tegen ijsvorming
• Mestkorrels in de bladoksels of het hart van de palm kunnen tot verrotting leiden, mest alleen op de grond strooien
  Is ondanks alle zorg al het blad bruin, dan herstelt een palm zich vaak nog in de zomer; zelfs als de speer verrot is kan er in de zomer toch weer nieuw blad komen!
• Zorg ervoor dat rondom de stam een isolerende strooilaag van dennenschors, steenslag o.i.d. van ongeveer 10 cm dik is aangebracht (in de winter 30 cm) en verwijder onkruid
• Bestrijd eventuele schildluisplagen door schoon borstelen en/of met een harde waterstraal

Palmbooster: een groei-stimulerend middel

In het voorjaar begint een palm groeihormonen te produceren die de wortels en de knoppen tot groei aanzetten. In een warm klimaat neemt deze productie toe totdat de plant op volle kracht groeit. Maar als een palm in een koeler klimaat groeit dan gebruikelijk is voor de plant, is de hormoonspiegel niet hoog genoeg zodat de palm langzamer groeit dan ze in feite zou kunnen.
Met palmbooster wordt dit tekort aan groeistoffen aangevuld. Veel palmliefhebbers gebruiken dit product al tot volle tevredenheid! Ook al wordt de groeisnelheid in het land van herkomst meestal niet gehaald, er is toch een spectaculaire groeiversnelling mogelijk met dit preparaat.
 
 
Tijdens de groei worden de palmen hier op de kwekerij elke twee weken voorzien van palmbooster (ook wel genoemd "superdrive" of "jungle-juice") met opmerkelijke resultaten. Vooral de wortelgroei wordt gestimuleerd! Ook na het verplanten van palmen doet dit middel veel voor een snel herstel! Het moet dan in een hogere concentratie (2 ml/liter water i.p.v. 1 ml) worden toegediend. Voor uitgebreide informatie (engels) kunt u terecht op de site van Hardypalms. Het is op de kwekerij te koop.
 
Overige tips:

• Probeer om ervaring op te doen met winterbescherming eens een relatief goedkope en snel groeiende Phoenix canariensis in de tuin te kweken. Als het daar mee lukt, kun je zeker ook b.v. een Butia gezond door de winter krijgen.
  · Ga uit van de gevoelstemperatuur (zie tabel hieronder) om de werkelijke vorstbelasting voor de palm af te lezen. Windkracht 4 bij –2°C bijvoorbeeld betekent al een vorstbelasting van –6!
  · Jonge palmen kan men effectief beschermen door er een grote kuip overheen te zetten, gevuld met stro (neem wel een kuip met gaatjes voor de ventilatie!)
  

VORST-BESTENDIGE PALMEN

Butia capitata

Relatief snel groeiende vederpalm met blauwgroen blad dat sierlijk gebogen is. Deze en de volgende soort moeten in de winter beschermd worden tegen nattigheid!
Butia eriospatha (nieuwe introductie in 2006)
Een variabele soort die sterk lijkt op een groene vorm van B. capitata, maar deze is wegens de herkomst hoog uit de bergen van Zuidoost Brazilië iets harder en beter bestand tegen ons klimaat; hij wordt momenteel uitgetest. Deze palm groeit bij veel lagere temperaturen dan B. capitata, en lijkt vooralsnog de beste vederpalm voor ons klimaat te zijn! De winter 2006/2007 was veel te zacht om al iets over de winterhardheid te kunnen zeggen. De winter van 2007/2008 vormde ook geen enkel probleem. Het valt op dat deze palm lang doorgroeit in het najaar ondanks de lagere temperatuur en tevens zeer vroeg in het voorjaar al weer begint te groeien. De winter van 2008/2009 was de eerste serieuze test, bescherming met stro en vliesdoek plus lichtslang voor wat extra warmte bij strenge vorst was nodig.
Butia eriospatha? Sp. Gigantea (nieuwe introductie in 2007)
Een zeer fors uitgevallen palm die afmetingen kan bereiken die vergelijkbaar zijn met een Phoenix canariensis. Naar verwachting even sterk of nog iets sterker dan de soort. Voorlopig nog zelden leverbaar.
Chamaerops humilis
Inheems in Europa, en behoorlijk sterk is deze waaierpalm die uitlopers maakt. De plant blijft lang struikachtig, maar kan ook een slank stammetje maken. Op goed doorlatende bodem met bescherming tegen winterse neerslag is deze palm goed in de tuin te houden. Er zijn 2 opvallend mooie vormen in omloop:
‘Vulcano’ een compacte vorm uit Italië met een beetje viltige beharing en
‘Cerifera’ met blauwachtig blad uit het Atlas gebergte
Jubaea chilensis
(Chileense wijnpalm) deze langza¬me groeier doet het volgens kenners alleen goed in de volle grond omdat deze vederpalm enorme wortels wil maken; zaailingen (en grotere exemplaren op bestelling) zijn steeds lever¬baar; De palm verdraagt op oudere leeftijd tot 15 graden vorst. Het is misschien de hardste (en de duurste) van de vederpalmen. De Jubaea kan op oudere leeftijd werkelijk kolossale afmetingen bereiken, dus zorg voor een ruime plek b.v. solitair in een gazon. Meer nog dan andere soorten is deze gevoelig voor verrotting van de speer! Preventief spuiten in de winter met een breed spectrum anti/schimmelmiddel schijnt te werken.
Jubutia
Uiterst zeldzame hybride: Jubaea x Butia, soms is de volgende generatie die hieruit gezaaid is leverbaar (de zogenaamde F2-zaailingen). Doel is een palm met de robuustheid van een Jubaea en de groeisnelheid van een Butia. In de toekomst komen wellicht meer kruisingen in omloop.
Sabal minor
mooi blauwgroen blad, groeit zeer langzaam en blijft klein; heeft 20 graden vorst overleefd; kan nogal eens opeens afsterven, afkomstig uit het ZO. der Verenig¬de Staten. Op bestelling leverbaar zonder garantie! In de zomer veel water, in de winter tamelijk droog houden. Heeft veel hitte nodig in de zomer.
Rhapidophyllum hystrix
zeer winterhard (tot -20 °C) maar bij ons door warmtegebrek erg langzaam groeiend. Heeft veel hitte nodig in de zomer. Lichte schaduw geeft het mooiste resultaat.
Trachycarpus fortunei (syn. Chamaerops excelsa)
De meest geschikte soort, die zich reeds vele jaren bewezen heeft. Groeit in de volle grond na enkele jaren redelijk snel, en kan een stam van enkele meters hoog vormen. Hard tot -15 °C, maar heeft op de kwe¬kerij -22°C  doorstaan met winterbescherming! Groeit goed bij lage temperaturen. Pas op voor planten met dunne stammen en weinig wortels! Dat is vragen om problemen in de komende winters! Een zeer vormenrijke soort, waarschijnlijk vaak gekruist met de volgende:
Trachycarpus ‘takil’
als T. fortunei, maar robuuster en naar verluidt nog iets beter win¬terhard. Veel palmen die als fortunei verkocht worden zijn in werkelijkheid takil of hybriden daarvan.
De takils die tot dusver zijn verhandeld betreffen veelal de vorm ‘Naini Tal’, een uiterst krachtige groeier, die wel een halve meter stam per jaar kan maken! Overigens is dit een Trachycarpus waarvan de juiste naam nog moet worden vastgesteld, aangezien de échte takil volgens ingewijden zelden in het Westen is geïntroduceerd. Inmiddels zijn er zaailingen van de echte takil in de verkoop.
Trachycarpus wagnerianus
is een gedrongen groeiende vorm van T. fortunei die even hard is maar meer wind verdraagt en minder ruimte inneemt. Een aanrader! Een kruising tussen deze soort en T. fortunei wordt soms aangeboden onder de naam ‘Takaghi’.
Trachycarpus princeps
Dit is een recent ontdekte vorm met blad dat aan de onderkant blauwachtig bewaasd is. Zaailingen leverbaar, maar er is nog onzekerheid over de soortechtheid en de hardheid. Onder de naam ‘sp. Nova’ is een snel groeiende, minder sterke soort in omloop gekomen, waarvan zaden ten onrechte als T. princeps werd verkocht. Deze soort lijkt wel wat op Tr. Martianus.
Trachycarpus manipur
Van deze fraaie soort uit Noord India met opvallend grote bladeren, die net als T. princeps aan de onderkant blauw-wit berijpt zijn, zijn zaailingen in omloop gekomen. De winterhardheid is waarschijnlijk matig. In het wild is deze soort uiterst schaars, en er zijn in het westen nog geen volwassen exemplaren bekend. Een must voor de palmenfreak.
Trithrinax brasiliensis
 Er zijn berichten dat deze langzaam groeiende soort zich goed zou houden in ons klimaat. Hij doet een beetje denken aan een Trachycarpus, maar dan met naalden op de stam.
Trithrinax campestris
 Een Zuid Amerikaanse soort uit de bergen, die het meestal volhoudt in ons land. Meer zekerheid over de houdbaarheid in ons klimaat zullen we pas over een aantal jaren hebben.

Overige palmen, die soms door de ware liefhebber met bijverwarming m.b.v. kerstverlichting in leven worden gehouden in de volle grond, zijn meestal wel voorradig zoals Chamaedorea, Phoenix, Rhapis, Rhopalostylis Washingtonia, Brahea e.a. half winterharde soorten.

Een Trachycarpus fortunei kan met deze bescherming voor korte tijd ruim 20 graden vorst doorstaan. Bij aanhoudende vorst rond de -20 is enige bijverwarming echter wel aan te raden!